श्रमिक दिवसको रौनक: अधिकार र सामाजिक सुरक्षामा जोड दिँदै ‘मे डे’ मनाइँदै

काठमाडौं | मे १, २०२६ (बैशाख १९, २०८३)

विश्वभरका श्रमिकहरूको एकता र अधिकारको प्रतीकका रूपमा लिइने अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस आज नेपालमा पनि विभिन्न ट्रेड युनियन र श्रमिक संगठनहरूले पदयात्रा, सभा र र्‍याली गरी मनाइरहेका छन्।

मुख्य कार्यक्रम र सम्बोधन

राजधानी काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजित विशेष समारोहलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्रीले श्रमिकहरूको न्यूनतम पारिश्रमिक पुनरावलोकन गर्ने र सामाजिक सुरक्षा कोषमा अनौपचारिक क्षेत्रका श्रमिकहरूलाई समेट्ने कार्यलाई सरकारले प्राथमिकता दिएको बताउनुभयो।

यस वर्षको मुख्य मागहरू

विभिन्न मजदुर संगठनहरूले यस पटक निम्न बुँदाहरूमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्:

• न्यूनतम पारिश्रमिक वृद्धि: बढ्दो महँगी अनुसार श्रमिकको तलब वृद्धि गरिनुपर्ने।

• मर्यादित कामको वातावरण: कार्यस्थलमा सुरक्षा र सम्मानजनक व्यवहारको सुनिश्चितता।

• डिजिटल प्लेटफर्मका श्रमिक: पठाओ, इनड्राइभर, र ई-कमर्स क्षेत्रमा कार्यरत ‘गिग वर्कर्स’ लाई पनि श्रम ऐनको दायरामा ल्याउनुपर्ने।

• वैदेशिक रोजगारीको सुरक्षा: खाडी मुलुक र मलेसियामा रहेका नेपाली श्रमिकहरूको हकहित र सुरक्षाका लागि कुटनीतिक पहल।

राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको शुभकामना

राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले शुभकामना सन्देश दिँदै मुलुकको आर्थिक विकासको मेरुदण्डका रूपमा रहेका श्रमिकहरूको पसिनाको सम्मान हुनुपर्नेमा जोड दिनुभएको छ। त्यस्तै, प्रधानमन्त्रीले श्रम बजारलाई प्रविधिमैत्री र उत्पादनमुखी बनाउन सरकार प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गर्नुभयो।

इतिहास र महत्व

सन् १८८६ मा अमेरिकाको सिकागोमा ‘आठ घण्टा काम, आठ घण्टा मनोरञ्जन र आठ घण्टा आराम’ को माग गर्दै सुरु भएको आन्दोलनको स्मरणमा सन् १८८९ देखि मे १ लाई विश्वभर श्रमिक दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो। नेपालमा वि.सं. २००३ सालमा विराटनगर जुट मिलबाट श्रमिक आन्दोलनको औपचारिक सुरुवात भएको मानिन्छ।

आज मे १ का अवसरमा सरकारले देशभर सार्वजनिक बिदा समेत दिएको छ।