काठमाडौँ, जेठ ९ गते ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभाग र राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रमा आगामी तीन दिनसम्म अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको लहर (हिटवेभ वा लु) चल्न सक्ने भन्दै विशेष चेतावनी जारी गरेको छ।
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार यी क्षेत्रका केही स्थानहरूमा अधिकतम तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस वा सोभन्दा बढी पुग्ने सम्भावना रहेको छ। पश्चिम तराईका भू-भागमा मध्यम खालको तातो लहर चल्ने देखिएकाले सर्वसाधारणलाई आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ।
यी जिल्लाहरू छन् उच्च जोखिममा
प्राधिकरणले लुम्बिनी र सुदूरपश्चिमका ६ वटा जिल्लाहरूलाई उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने सूचीमा राखेको छ:
दाङ, बाँके, बर्दिया, डोटी, कैलाली र कञ्चनपुर।
यसका साथै कपिलवस्तु, रुपन्देही, अर्घाखाँची, पाल्पा, प्युठान, रोल्पा, सल्यान, सुर्खेत, अछाम, डडेलधुरा र बैतडी लगायतका छिमेकी जिल्लाहरूलाई पनि मौसमको अवस्थाबारे अद्यावधिक (अपडेट) रहन भनिएको छ।
स्वास्थ्यमा पर्न सक्ने असरहरू
अत्यधिक गर्मी र तातो हावाको लहरका कारण मानव स्वास्थ्यमा सामान्यदेखि गम्भीर प्रकारका असरहरू पर्न सक्ने चिकित्सकहरूले चेतावनी दिएका छन्। तातो हावा (लु) का कारण:
अत्यधिक थकाइ लाग्ने र कमजोरी महसुस हुने
बढी तिर्खा लाग्ने र टाउको दुख्ने
चक्कर आउने, मांसपेशी बाउँडिने वा दुख्ने
बेहोस हुने र बान्ता हुने जस्ता समस्याहरू देखिन सक्छन्।
तातो लहरबाट कसरी जोगिने?
प्राधिकरण र स्वास्थ्य विज्ञहरूले गर्मीबाट बच्न निम्न उपायहरू अपनाउन अपिल गरेका छन्:
१. चर्को घाम लागेको बेला वा दिउँसोको समयमा सकेसम्म घरभित्र वा शीतल स्थानमा बस्ने।
२. बाहिर निस्कनै परे छाता ओढ्ने, टोपी लगाउने वा पातलो कपडाले टाउको ढाक्ने।
३. खुकुलो, शीतल हुने र हल्का रङको सुती कपडा लगाउने।
४. तिर्खा नलगे पनि बेलाबेलामा प्रशस्त पानी, कागती पानी, वा धेरै चिनी नहालेको सर्वत पिउने। धेरै पसिना आएमा जीवनजल खाने।
५. खेतबारी वा बाहिरको काम गर्दा दिउँसोको समय छलेर बिहान सबेरै वा बेलुका शीतल भएपछि मात्र गर्ने।
६. बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र दीर्घरोगीहरूलाई गर्मीले छिटो असर गर्ने भएकाले उनीहरूको विशेष ख्याल राख्ने।
कुनै पनि स्वास्थ्य समस्या देखिएमा ढिला नगरी तुरुन्त नजिकैको स्वास्थ्य चौकी वा अस्पतालमा सम्पर्क गर्न सरकारले अनुरोध गरेको छ। साथै विपद् व्यवस्थापन सम्बद्ध सबै निकायहरूलाई सम्भावित जोखिम न्यूनीकरणका लागि तयारी अवस्थामा रहन निर्देशन दिइएको छ।
