काठमाडौँ (अन्तर्राष्ट्रिय डेस्क) – सन् २०२२ मा सुरु भएको रूस-युक्रेन युद्ध चार वर्ष पुग्नै लाग्दा दुई देशबीचको तनाव फेरि एकपटक चरम सीमामा पुगेको छ। पछिल्लो २४ घण्टामा दुवै पक्षबाट भएका घातक हवाई र स्थलगत आक्रमणले युद्धले नयाँ र अझ भयानक मोड लिनसक्ने संकेत गरेको छ।

१. पछिल्लो आक्रमणको विवरण
मे २०२६ को सुरुवाती दिनहरूमा रूसले युक्रेनका विभिन्न शहरहरूलाई लक्षित गरी कीर्तिमान संख्यामा लामो दूरीका ड्रोनहरू प्रहार गरेको छ। रिपोर्टअनुसार:
-
हवाई आक्रमण: रूसले पछिल्लो महिना मात्र ६,५०० भन्दा बढी ड्रोन प्रहार गरेको छ, जसमा दिउँसोको समयमा हुने आक्रमणमा वृद्धि भएको छ।
-
क्षेत्रीय क्षति: युक्रेनको खार्किभ र दक्षिणी क्षेत्रहरूमा भएका आक्रमणमा परी सर्वसाधारणको हताहती भएको खबर छ। एउटा इन्धन स्टेशनमा ड्रोन खस्दा ठूलो आगलागी भएको र उद्धार कार्य जारी रहेको बताइएको छ।
-
युक्रेनको जवाफ: युक्रेनी सेनाले पनि रूसी तेल प्रशोधन केन्द्र र सैन्य आधार शिविरहरूमा सयौँ ड्रोनहरू मार्फत प्रतिआक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।
२. युद्धको बदलिँदो स्वरूप
सैन्य विश्लेषकहरूका अनुसार, यो वसन्त ऋतुको आगमनसँगै रूसले आफ्नो रणनीतिमा परिवर्तन गरेको छ। रूसले अब ‘इन्फिल्ट्रेसन’ (घुसपैठ) रणनीतिमार्फत स-साना गाउँहरू कब्जा गर्ने र युक्रेनी रक्षापंक्तिलाई कमजोर बनाउने प्रयास गरिरहेको छ। यद्यपि, इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वार (ISW) का अनुसार अप्रिल महिनामा रूसले केही भूभाग गुमाएको छ, जुन विगत दुई वर्षमा पहिलो पटक देखिएको रक्षात्मक कमजोरी हो।
३. शान्ति वार्ताको अन्योल
अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय, विशेष गरी अमेरिकाको मध्यस्थतामा अबुधाबी र जेनेभामा वार्ताका प्रयासहरू भइरहेका छन्। तर, दुवै पक्षका सर्तहरू बाझिएका कारण ठोस सहमति हुन सकेको छैन:
-
रूसको अडान: रूसी विदेशमन्त्री सर्गेई लाभरोभले युद्ध अन्त्य गर्न मस्कोलाई कुनै हतार नभएको र आफ्ना राजनीतिक मागहरू पूरा नभएसम्म पछि नहट्ने बताएका छन्।
-
युक्रेनको चाहना: राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूसी राष्ट्रपति पुटिनसँग प्रत्यक्ष वार्ताको माग गरिरहेका छन्, तर पुटिनले हालसम्म यसलाई अस्वीकार गर्दै आएका छन्।
४. नेपालमा यसको प्रभाव
नेपालका लागि यो युद्ध मानवीय र कूटनीतिक रूपमा पनि चासोको विषय बनेको छ। रूसी सेनामा भर्ना भएका नेपाली नागरिकहरूको सुरक्षा र उनीहरूको घर फिर्तीका लागि नेपाल सरकारले मस्कोसँग निरन्तर कूटनीतिक पहल गरिरहेको छ। हालै मात्र रूसले नेपालका लागि नयाँ राजदूत नियुक्त गरेको छ, जसले गर्दा रोकिएका द्विपक्षीय वार्ताहरू पुनः सुरु हुने अपेक्षा गरिएको छ।
निष्कर्ष: युक्रेनका रक्षा अधिकारीहरूले आफ्ना हवाई रक्षा प्रणालीले ८८ प्रतिशत आक्रमण विफल पारेको दाबी गरे पनि लगातारको बमबारीले नागरिक जीवन कष्टकर बनेको छ। युद्धको यो नयाँ चरणले युरोप मात्र नभई विश्व अर्थतन्त्र र सुरक्षामा नै गम्भीर धक्का पुऱ्याउने देखिएको छ।
स्रोतः अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सीहरू र सैन्य विश्लेषक प्रतिवेदन


