काठमाडौँ, जेठ २७ गते ।
नेपाली इतिहासकै सबैभन्दा रहस्यमय र कहालीलाग्दो घटनाको रूपमा रहेको ‘दरबार हत्याकाण्ड’ को फाइल पुनः खोल्ने निर्णय भएको छ। गृहमन्त्रीले गृह मन्त्रालय र मातहतका सुरक्षा निकायका उच्च अधिकारीहरूसँगको विशेष बैठकपछि उक्त घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउन अनुसन्धान ब्युँताउने निर्णय गर्नुभएको हो।
वि.सं. २०५८ जेठ १९ गते नारायणहिटी राजदरबारभित्र तत्कालीन राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य, युवराज दीपेन्द्रसहित राजपरिवारका १० जना सदस्यको विभत्स हत्या भएको थियो। उक्त घटनापछि गठित उच्चस्तरीय समितिले युवराज दीपेन्द्रलाई नै घटनाको दोषी ठहर गरे पनि आम नेपाली जनतामाझ त्यो प्रतिवेदन कहिल्यै पूर्ण रूपमा विश्वसनीय बन्न सकेन।
किन आवश्यक पर्यो पुनः अनुसन्धान?
गृहमन्त्रीका अनुसार यो निर्णय राजनीतिक स्टन्ट नभएर नेपाली इतिहासको एउका गम्भीर कालखण्डको निष्पक्ष न्याय र नागरिकको चाहनाको कदर हो।
जनताको अविश्वास: विगतका प्रतिवेदनहरूमाथि आम नागरिकले निरन्तर आशंका व्यक्त गर्दै आएका छन्।
नयाँ तथ्यको खोजी: आधुनिक फरेन्सिक प्रविधि र नयाँ सुरक्षा आयामहरूको प्रयोग गरी पुराना प्रमाणहरूको पुनः परीक्षण गरिनेछ।
ऐतिहासिक न्याय: देशकै राष्ट्राध्यक्ष र उनको परिवार सखाप भएको घटनालाई सधैँका लागि रहस्यको गर्भमा छाड्न नमिल्ने सरकारको निष्कर्ष छ।
“दरबार हत्याकाण्ड नेपाली इतिहासको यस्तो घाउ हो, जसको वास्तविक सत्य बाहिर नआउँदासम्म आम नागरिकले न्यायको अनुभूति गर्न सक्ने छैनन्। हामी कुनै पूर्वाग्रह बिना, निष्पक्ष रूपमा प्रमाणहरूको पुनः मूल्यांकन गर्नेछौँ।”
— गृहमन्त्री
उच्चस्तरीय टोली गठनको तयारी
गृह मन्त्रालय स्रोतका अनुसार यो अनुसन्धानलाई अगाडि बढाउन नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (CIB) र पूर्व न्यायधीशहरू सम्मिलित एक विशेष उच्चस्तरीय छानबिन समिति गठन गर्ने तयारी भइरहेको छ। समितिले तत्कालीन समयका जीवित प्रत्यक्षदर्शी, शाही पाश्र्ववर्ती (ADC) र नारायणहिटीका तत्कालीन सुरक्षाकर्मीहरूसँग फेरि सोधपुछ गर्नेछ।
यो निर्णयसँगै राजनीतिक वृत्त र सामाजिक सञ्जालमा नयाँ बहस तरंगित भएको छ। २५ वर्ष पुरानो घटनाको फाइल खुल्दा यसले देशको राजनीति र सुरक्षा संवेदनशीलतामा कस्तो प्रभाव पार्नेछ भन्ने कुरा भने आगामी दिनको अनुसन्धानले नै प्रष्ट पार्नेछ।
