काठमाडौँ, जेठ १२ ।
नेपाल सरकारले मुलुकभरि टाउको दुखाइको विषय बनिरहेको प्लास्टिक फोहोरको दीर्घकालीन व्यवस्थापन र दिगो सडक पूर्वाधार विकासका लागि एकैपटक नवीन अभियानको थालनी गरेको छ। “प्लास्टिक फोहोरबाट सडक निर्माण” गर्ने सरकारको यो नयाँ राष्ट्रिय अभियानले वातावरण संरक्षण र सडकको आयु बढाउने दुवै उद्देश्य राखेको छ।
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय र वातावरण मन्त्रालयको संयुक्त पहलमा सुरु भएको यस अभियान अन्तर्गत अब देशका विभिन्न सडकखण्डको कालोपत्रे (Asphalt) गर्दा निश्चित प्रतिशत प्लास्टिकको फोहोर मिश्रण गरिनेछ।
कसरी बन्छ प्लास्टिकबाट सडक?
यस प्रविधिमा चाउचाउ, बिस्कुटका पुराना र्यापरहरू, प्लास्टिकका झोला तथा रिसाइकल गर्न कठिन हुने तल्लो स्तरको (Low-grade) प्लास्टिकलाई मेसिनबाट स-साना टुक्रा पारिन्छ। त्यसपछि उक्त प्लास्टिकलाई करिब १७० डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा तताइएको ढुङ्गा-गिटी (Aggregates) मा मिसाइन्छ। पग्लिएको प्लास्टिकले गिटीको वरिपरि एउटा बलियो लेप (Coating) बनाउँछ, जसमा अलकत्रा (Bitumen) मिसाएर सडक कालोपत्रे गरिन्छ।
सामान्य सडकभन्दा प्लास्टिक सडकका फाइदाहरू:
लामो आयु (Durability): सामान्य सडक ४ देखि ५ वर्ष टिक्छन् भने प्लास्टिक मिश्रित सडकको आयु ८ देखि १० वर्षसम्म पुग्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।
पानीबाट जोगिने: यो प्रविधिले सडकभित्र पानी पस्न दिँदैन, जसका कारण वर्षायाममा सडकमा खाल्डाखुल्डी पर्ने समस्या निकै कम हुन्छ।
खर्चमा कटौती: कालोपत्रे गर्दा ८ देखि १० प्रतिशतसम्म महँगो अलकत्राको (Bitumen) ठाउँ प्लास्टिकले लिने हुँदा निर्माण लागत घट्छ।
सरकारले पहिलो चरणमा काठमाडौँ उपत्यका, पोखरा, र मुख्य राजमार्गका केही खण्डहरूमा यो प्रविधि परीक्षण गरिसकेको छ। हालैका सफल परीक्षणहरू पछि यसलाई स्थानीय तहहरूसँग समन्वय गरेर देशव्यापी अभियानकै रूपमा लैजाने निर्णय गरिएको हो।
यो अभियान सफल भएमा नेपालका सहर र नदीनालाहरू प्लास्टिकमुक्त मात्र हुने छैनन्, बरु देशले सडक मर्मत सम्भारमा बर्सेनि खर्च गर्ने अर्बौँ रुपैयाँ समेत जोगिने अपेक्षा गरिएको छ। सरकारको यस कदमलाई वातावरणविद् र आम नागरिकले निकै सकारात्मक रूपमा लिएका छन्।
