काठमाडौँ, जेठ २७
नेपाल सरकारले विश्वका विभिन्न मुलुकहरूसँगको द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप सुदृढ र फराकिलो बनाउन कूटनीतिक सम्बन्ध विस्तारका पहलहरूलाई तीव्रता दिएको छ। ‘सबैसँग मित्रता, कसैसँग छैन शत्रुता’ भन्ने परराष्ट्र नीतिको मूल मर्मलाई आत्मसात् गर्दै नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा आफ्नो उपस्थितिलाई थप प्रभावकारी बनाउन लागेको हो।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार, हालसम्म विश्वका १७५ भन्दा बढी मुलुकहरूसँग नेपालको कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भइसकेको छ। यस दायरालाई अझ विस्तार गर्दै थप नयाँ तथा उदीयमान राष्ट्रहरूसँग औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध गाँस्न आवश्यक गृहकार्य र संवाद अगाडि बढाइएको छ। विशेष गरी अफ्रिकी, क्यारेबियन र प्रशान्त महासागरीय क्षेत्रका साना तथा विकासोन्मुख मुलुकहरूसँग आपसी हित र सहकार्यका आधारमा सम्बन्ध जोड्ने कार्य भइरहेको छ।
यस कूटनीतिक विस्तारको मुख्य उद्देश्य केवल सम्बन्ध स्थापनामा मात्र सीमित नरहेर “विकास कूटनीति” (Development Diplomacy) लाई प्रवर्द्धन गर्नु रहेको मन्त्रालयका अधिकारीहरू बताउँछन्। नयाँ मुलुकहरूसँगको सम्बन्धले वैदेशिक लगानी भित्र्याउन, नेपाली श्रमिकका लागि सुरक्षित र नयाँ श्रम गन्तव्य पहिचान गर्न, पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न तथा जलवायु परिवर्तन जस्ता विश्वव्यापी मुद्दाहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा साझा धारणा बनाउन मद्दत पुग्ने विश्वास लिइएको छ।
अर्कोतर्फ, नेपालले आफ्ना विद्यमान नियोगहरू (दूतावास तथा वाणिज्य दूतावास) को क्षमता अभिवृद्धि गर्दै आर्थिक कूटनीतिलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घ लगायतका बहुपक्षीय मञ्चहरूमा नेपालको भूमिकालाई प्रभावकारी बनाउन र विश्व समुदायसँग डिजिटल तथा वित्तीय कनेक्टिभिटी बढाउन पनि कूटनीतिक माध्यमबाट उच्चस्तरीय छलफलहरू भइरहेका छन्।
विभिन्न मुलुकसँग नेपालको कूटनीतिक सम्बन्ध विस्तारका पहल जारी रहँदा यसले नेपालको सार्वभौमिकता, राष्ट्रिय हित र स्वतन्त्र छवि पहिचानलाई विश्वभर अझ उच्च बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
