सातामा दुई दिन बिदा: सार्वजनिक अस्पताल आइतबार पनि बन्द हुँदा बिरामी मर्कामा

काठमाडौँ, वैशाख २१ (२०८३)

सरकारले इन्धन बचत गर्ने र प्रशासनिक खर्च घटाउने उद्देश्यले सातामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय लागू गरेपछि देशभरका सरकारी अस्पतालका बहिरङ्ग (OPD) सेवा आइतबार पनि ठप्प हुन थालेका छन्। शनिबार र आइतबार लगातार दुई दिन अस्पतालको नियमित सेवा बन्द हुँदा टाढा-टाढाबाट उपचारका लागि आएका सर्वसाधारण मारमा परेका छन्।

के छ मुख्य समस्या?

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले अस्पतालहरूलाई आइतबार पनि ओपीडी सेवा सञ्चालन गर्न निर्देशन दिएको भए तापनि, अधिकांश ठूला अस्पताल र चिकित्सकहरूले मानवीय स्रोतको अभाव र सरकारी नीतिमा एकरूपता हुनुपर्ने अडान राख्दै आइतबार सेवा बन्द गरेका हुन्।

• बिरामीको चाप: दुई दिनको बिदापछि सोमबार बिहानै वीर अस्पताल, शिक्षण अस्पताल (TUTH), र पाटन अस्पताल जस्ता केन्द्रहरूमा बिरामीको थेगिनसक्नु भीड लाग्ने गरेको छ।

• आर्थिक भार: ग्रामीण क्षेत्रबाट आएका बिरामीहरू अस्पताल बन्द हुँदा होटलमा बास बस्न बाध्य छन्, जसले गर्दा उनीहरूको उपचार खर्चभन्दा बढी खाना र बसाइमा खर्च भइरहेको छ।

• सेवामा ढिलाइ: आइतबार सेवा नहुँदा शल्यक्रिया (Surgery) को पालो पर्खिरहेका बिरामीहरूको मिति थप पछाडि धकेलिएको छ।

चिकित्सक र प्रशासनको तर्क

नेपाल चिकित्सक संघ (NMA) ले सरकारले अतिरिक्त सेवा सुविधा र थप जनशक्तिको व्यवस्था नगरी अस्पतालमा दुई दिन बिदा काट्न नमिल्ने जनाएको छ। चिकित्सकहरूका अनुसार हप्तामा ६ दिन काम गर्दा थकान बढ्ने र गुणस्तरीय सेवा दिन गाह्रो हुने भएकाले सरकारी निर्णय अनुसार नै बिदा पाउनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

“सरकारले सबै सरकारी निकायमा दुई दिन बिदा लागू गरेको छ। अस्पतालमा पनि सोही नियम लागू हुनुपर्छ। यदि आइतबार सेवा दिने हो भने चिकित्सकहरूलाई उचित प्रोत्साहन भत्ता वा वैकल्पिक बिदाको व्यवस्था हुनुपर्छ,” एक वरिष्ठ चिकित्सकले बताए।

सोमबारको भद्रगोल

आइतबार अस्पताल बन्द हुँदा सोमबार बिहान ३ बजेदेखि नै टिकट काट्न बिरामीहरू लाइनमा बस्ने गरेका छन्। लामो समय लाइन बस्दा पनि धेरैले डाक्टर भेट्न नपाएको गुनासो गरेका छन्। धनुषाबाट उपचारका लागि काठमाडौँ आएका रामेश्वर मुखिया भन्छन्, “आइतबार अस्पताल खुल्छ भनेर आएँ, तर बन्द रहेछ। दुई दिन होटलमा बस्दा खल्ती रित्तियो, बिरामी झन् थला पर्ने अवस्था आयो।”

निष्कर्ष

स्वास्थ्य जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा दुई दिने बिदाको निर्णयले सर्वसाधारणको मौलिक हकमाथि नै प्रश्न उठाएको छ। आकस्मिक र अन्तरङ्ग सेवा सुचारु भए पनि सर्वसाधारणले सबैभन्दा बढी प्रयोग गर्ने ओपीडी सेवा प्रभावित हुँदा सरकारी स्वास्थ्य प्रणालीप्रति नागरिकको विश्वास घट्दै गएको देखिन्छ। सरकारले कि त अस्पतालमा यो नियम हटाउनुपर्ने वा वैकल्पिक जनशक्तिको व्यवस्था गरी बिरामीको पीडा कम गर्नुपर्ने टड्कारो आवश्यकता देखिएको छ।