काठमाडौँ, बैशाख १८, २०८३ |
नेपालको राजनीतिमा एक ऐतिहासिक मोड आएसँगै नवनियुक्त प्रधानमन्त्री बालेन शाहको काँधमा देशको आन्तरिक सुधार मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय शाख जोगाउने ठुलो जिम्मेवारी आइपरेको छ। चैत १४ गते पदभार ग्रहण गरेदेखि नै उनले चालेका कदमहरूले विश्व समुदायको ध्यान नेपालतर्फ खिचेको छ।
‘नयाँ नेपाल’ को उदय र विश्वव्यापी चासो
हालै प्रतिष्ठित TIME100 को सन् २०२६ का प्रभावशाली व्यक्तित्वहरूको सूचीमा परेपछि बालेन शाहप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको भरोसा बढेको देखिन्छ। यो सम्मान केवल एक व्यक्तिको लागि नभई, दक्षिण एसियामा भइरहेको नयाँ पुस्ताको राजनीतिक उदयको संकेतका रूपमा लिइएको छ। युवा पुस्ताको ठुलो समर्थनमा सत्तामा पुगेका शाहले अब नेपालको कूटनीतिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा लैजानुपर्ने चुनौती छ।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठाका लागि मुख्य चुनौती र अवसर
सन्तुलित कूटनीति: भारत र चीन जस्ता शक्तिशाली छिमेकीहरूसँगको सम्बन्धलाई सन्तुलित बनाउँदै नेपालको राष्ट्रिय स्वार्थलाई प्राथमिकता दिनु उनको पहिलो परीक्षा हुनेछ।
सुशासन र भ्रष्टाचार निवारण: अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको छवि सुधार्न आन्तरिक भ्रष्टाचारको अन्त्य र ‘गुड गभर्नेन्स’ अनिवार्य छ। दातृ निकाय र वैदेशिक लगानीकर्ताहरूले बालेनको कार्यशैलीलाई निकै नजिकबाट हेरिरहेका छन्।
वातावरण र दिगो विकास: जलवायु परिवर्तनका एजेन्डालाई प्राथमिकता दिएर विश्व मञ्चमा नेपालको बलियो उपस्थिति जनाउने अवसर बालेनसँग छ।
के भन्छन् विज्ञहरू?
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार बालेन शाहको आगमनले नेपालमा ‘परम्परागत’ कूटनीतिको अन्त्य गरी ‘परिणाममुखी’ कूटनीतिको सुरुवात हुने आशा जगाएको छ। “यदि उनले काठमाडौँको विकासमा देखाएको तत्परता राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि देखाउन सके, नेपालले गुमेको सम्मान मात्र पाउने छैन, बरु विश्व मानचित्रमा एक सबल राष्ट्रको रूपमा पनि चिनिनेछ,” एक विज्ञले बताए।
