काठमाडौँ, २३ वैशाख – धान रोप्ने मुख्य सिजन नजिकिँदै गर्दा सरकारले भारतबाट ८० हजार मेट्रिक टन रासायनिक मल खरिद गर्ने निर्णय गरेको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयको प्रस्तावमा मन्त्रिपरिषद्को पछिल्लो बैठकले सरकार–देखि–सरकार (G2G) प्रक्रियामार्फत उक्त मल ल्याउने प्रक्रिया अघि बढाउन स्वीकृति दिएको हो।
कुन मल कति आउँदैछ?
मन्त्रालयका अनुसार खरिद गरिने कूल मलमध्ये:
-
युरिया मल: ५० हजार मेट्रिक टन
-
डीएपी (DAP) मल: ३० हजार मेट्रिक टन
यो मल कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेडमार्फत आयात गरिनेछ। ग्लोबल टेन्डर (खुला प्रतिस्पर्धा) बाट मल आउन समय लाग्ने र किसानलाई अभाव हुन सक्ने देखिएकाले द्रुत मार्ग (G2G) बाट खरिद गर्न लागिएको हो।
आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने प्रयास
विगतका वर्षहरूमा धान रोप्ने समयमा मलको चरम अभाव खेपिरहेका किसानका लागि यो निर्णयले केही राहत दिने विश्वास गरिएको छ। सरकारले भारतसँग गरेको पाँच वर्षको समझदारी (MoU) अन्तर्गत यो मल ल्याउन लागिएको हो।
कृषि मन्त्रालयका एक अधिकारी भन्छन्:
“हामीले समयमै मल आपूर्ति गर्न सबै संयन्त्र परिचालन गरेका छौँ। भारतबाट आउने यो ८० हजार टन मलले आगामी मुख्य सिजनको मागलाई धान्न ठूलो मद्दत पुग्नेछ। जेठको अन्तिम वा असारको पहिलो हप्तासम्ममा यो मल नेपाल आइपुग्ने लक्ष्य छ।”
बजेट र वितरण प्रक्रिया
सरकारले चालू आर्थिक वर्षका लागि रासायनिक मलमा अनुदान दिन ठूलो रकम विनियोजन गरेको छ। खरिद गरिने मल साल्ट ट्रेडिङ र कृषि सामग्री कम्पनीका देशभर रहेका डिपोहरूबाट सहकारीमार्फत किसानलाई वितरण गरिनेछ।
हाल सरकारी गोदामहरूमा केही मात्रामा मल मौज्दात रहे पनि सिजनमा माग उच्च हुने भएकाले थप खरिद प्रक्रियालाई तीव्रता दिइएको मन्त्रालयले जनाएको छ। सिमरा, वीरगन्ज र भैरहवा नाकाबाट यो मल नेपाल भित्रिने सम्भावना रहेको छ।
